کمال گرایی

کمال گرایی اغلب به عنوان خصوصیت مثبتی دیده می شود که شانس شما را برای موفقیت افزایش می دهد. اما این ویژگی می تواند به افکار و رفتاری ختم شود که دست یابی به اهداف را دشوار می کنند. همچنین کمال گرایی این قابلیت را دارد که موجب استرس، اضطراب، افسردگی و مشکلات ذهنی دیگری بشود.

 

آدم هایی که برای به کمال رسیدن و بی عیب و نقص بودن تلاش زیادی می کنند چون باور دارند که کافی نیستند یا شکست خورده اند، بهتر است حتماً از یک روانشناس یا مشاور کمک بگیرند.

نشانه های کمال گرایی

بیشتر مردم گاهی در زندگی کمال گرا می شوند یا ممکن است در موقعیت خاصی در زندگی به این ویژگی تمایل پیدا کنند.

آدم هایی که همیشه کمال گرا هستند، نیاز دارند که دائماً بهترین باشند و به بهترین ها دست پیدا کنند. همچنین ممکن است این افراد:

  • کاری را انجام ندهند مگر اینکه بدانند قادر هستند به بهترین نحو آن را انجام دهند.
  • نتیجه هر کاری را مهم ترین بخش آن بدانند و بر فرآیند یادگیری یا به پایان رساندن مسئولیت با استفاده از حداکثر توانایی، کمتر تمرکز کنند.
  • تا زمانی که نتیجه کاری بنا بر استانداردهایشان نباشد، آن کار را تمام شده نبینند.
  • اهمال کار باشند و انجام کارها را به تعویق بی اندازند: بعضی از افراد کمال گرا به سختی انجام کاری را شروع می کنند چون مطمئن نیستند که بتوانند آن کار را بی عیب و نقص انجام دهند.
  • زمان بیش از حدی را برای انجام یک مسئولیت صرف کنند. در حالی که معمولاً دیگران در زمانی کمتر این کار را انجام می دهند.

مثال هایی از کمال گرایی

اکثر آدم ها می خواهند موفق باشند اما تلاش کردن برای رسیدن به اهداف همیشه نیاز به رفتارهای کمال گرایانه ندارد. آدم های کمال گرا فکر می کنند کارهایشان هیچ ارزشی ندارند مگر اینکه بهترین باشد.

آن ها به جای اینکه از پیشرفت، یادگیری یا کارهای سختی که انجام می دهند احساس غرور کنند، دائماً کارهایشان را با کارهای دیگران مقایسه می کنند یا فقط نقص های خودشان را می بینند.

حتی ممکن است این آدم ها وقتی به نتایج موردنظرشان می رسند، همچنان ناراضی باشند. آن ها احساس می کنند که اگر واقعاً بی عیب  و نقص بودند، مجبور نبودند تا این حد برای رسیدن به اهدافشان تلاش کنند.

بعضی مثال های کمال گرایی

  • صرف 30 دقیقه زمان برای نوشتن دو خط ایمیل
  • اعتقاد به اینکه گرفتن 18 نمره از یک امتحان 20 نمره ای، شکست بزرگی است
  • ناتوانی در خوشحالی برای موفقیت دیگران
  • مقایسه کردن مداوم خود با دیگران
  • شرکت نکردن در یک کلاس یا فرار از انجام یک مسئولیت به این منظور که به نظر می آید آن فعالیت ارزش تلاش کردن ندارد
  • تمرکز بر نتیجه کار و بی اهمیت دانستن فرایند کار

 

حوزه های کمال گرایی

آدم های کمال گرا در محل کار یا تحصیل بیشتر از دیگران برای انجام کاری وقت صرف می کنند. آن ها ممکن است به این دلیل که برای انجام مسئولیتی به اندازه کافی اعتماد به نفس ندارند، آن کار را کاملاً کنار بگذارند. در واقع این افراد تمایل دارند هر کاری را به بهترین نحو ممکن انجام دهند.

روابط عاطفی و دوستانه صمیمی

کمال گرایی می تواند باعث بشود که فرد استانداردهایی غیر واقعی برای کسی که دوستش دارد قائل شود و استرس و فشار اضافی به رابطه‌اش با دیگران وارد کند.

فعالیت فیزیکی

ورزشکاران معمولاً کمال گرایی را ستایش می کنند. ممکن است در ورزش های فردی مثل ژیمناستیک،کمال گرایی شایع باشد چون ورزشکار معمولاً مشغول رقابت با خودش است.

محیط یا اطراف

بعضی از افراد کمال گرا باید همیشه محیط اطرافشان را تمیز، مرتب و بی نقص ببینند. این حالت باعث می شود که فرد زمان و انرژی بیش از حدی را برای مرتب کردن اطرافش صرف کند.

بهداشت و سلامتی

این نوع از کمال گرایی می تواند به مشکلات ذهنی و جسمی ختم شود. مثلاً ممکن است فردی مسواک زدن دندان هایش را به این دلیل متوقف کند که قبلاً یک بار در این کار موفق عمل نکرده است.

همچنین این نوع کمال گرایی قابلیت این را دارد که به اختلالات خوردن ختم شود. اختلالاتی که باعث می شوند فرد یک رژیم غذایی خیلی سخت را رعایت کند.

ظاهر جسمانی

آدم هایی که دچار این شکل از کمال گرایی هستند، همیشه نگران ظاهر، تیپ و اندامشان هستند. ممکن است آن­ها ساعت ها برای انتخاب لباس و آرایش موهایشان زمان بگذارند. همچنین ممکن است این افراد به علت وسواسی که برای برخورداری از یک ظاهر فوق العاده دارند، مبتلا به اختلالات تغذیه بشوند.

دلایل کمال­گرایی

عوامل متعددی می توانند دلیل کمال گرایی باشند. اما مهم ترین عوامل شامل موارد زیر هستند:

  • ترس مکرر از مورد پذیرش واقع نشدن یا احساس عدم امنیت و عدم کفایت
  • اختلالات روانی مثل اضطراب یا وسواس. البته با اینکه رابطه میان کمال گرایی و وسواس کشف شده است، نمی توان گفت که همه آدم های کمال گرا وسواس دارند و همه وسواسی ها کمال گرا هستند.
  • والدینی با رفتارهای کمال گرایانه که فقط در صورتی فرزندانشان را می پذیرند که بهترین باشند و فشار زیادی برای بی عیب و نقص بودن به کودک یا نوجوان وارد می کنند.

کمال گرایی خصوصیتی است که گاهی به موفقیت های درخشانی ختم می شود، اما نباید فراموش کرد این موفقیت می تواند به قیمت فشار و استرس خیلی زیاد و آسیب های روانی باشد. به همین دلیل بهتر است آدم های کمال گرا به یادگیری روش های بهتری برای رسیدن به اهدافشان فکر کنند.

در ادامه مطالعه­‌ی مقاله­ی «کلیدهای طلایی موفقیت» را به شما پیشنهاد می کنیم.

در صورتی که شاهد نشانه­‌های کمال­ گرایی در خودتان یا یکی از نزدیکانتان هستید، می توانید با مشاوران آیدانیتو تماس بگیرید.