خودشیفتگی

اختلال شخصیت خودشیفتگی یکی از چندین اختلال شخصیت و یک وضعیت ذهنی است که در آن فرد احساس می کند فوق العاده و بهترین است، نیاز عمیق و بیش از حدی به توجه و ستایش دارد، روابطش مختل و سرشار از مشکلات و تعارضات است و نسبت به دیگران احساس همدلی ندارد. اما پشت این نقاب، عزت نفس شکننده ای قرار دارد که با کوچک ترین انتقادی در هم می شکند.

 

اختلال شخصیت خودشیفتگی موجب مشکلات زیادی در حوزه های مختلف زندگی می شود: مشکلاتی در روابط، کار، مدرسه و مسائل مالی. آدم های مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفتگی در صورت ستایش نشدن غمگین و ناامید می شوند.

علائم و نشانه های اختلال خودشیفتگی

علائم و نشانه های خودشیفتگی و شدت نشانه ها در افراد مختلف متفاوت است اما معمولاً افراد خودشیفته این نشانه ها را بروز می دهند:

  • احساسی اغراق شده نسبت به اهمیت خود دارند.
  • نیازی همیشگی به ستایش شدن دارند.
  • احساس می کنند که همیشه حق با آن ها است
  • انتظار دارند که در نظر دیگران بهتر باشند، حتی اگر هیچ دستاوردی نداشته باشند.
  • در توصیف دستاوردها و استعدادهایشان اغراق می کنند.
  • شیفته خیال پردازی در مورد موفقیت، قدرت، هوش، زیبایی و … هستند.
  • باور دارند که برتر از دیگران هستند و فقط می توانند با کسانی هم سطح خودشان تعامل کنند.
  • به دیگران از موضع بالا نگاه می کنند.
  • از دیگران استفاده می کنند تا به خواسته هایشان برسند.
  • در درک نیازها و احساسات دیگران ناتوان هستند.
  • به دیگران حسادت می کنند و باور دارند که دیگران به آن ها حسادت می کنند.
  • رفتاری گستاخانه یا مبتکرانه دارند و فکر می کنند که همه باید در خدمتشان باشند.

در عین حال، افراد خودشیفته در مواجهه با هر نوع انتقاد دچار مشکل می شوند و ممکن است:

  • در صورتی که رفتار مناسبی نبینند صبرشان را از دست بدهند یا عصبانی بشوند.
  • در روابط بین فردی مشکلات خاصی داشته باشند و به راحتی برنجند.
  • با خشم واکنش نشان بدهند و تلاش کنند دیگران را تحقیر کنند تا خودشان برتر به نظر برسند.
  • در تنظیم احساسات و رفتارهای‌شان مشکل دارند.
  • به سختی از عهده کنترل استرس هایشان بر می آیند و نمی توانند خودشان را با سختی ها سازگار کنند.
  • اگر در نظر کسی بی عیب و نقص باشند، احساس افسردگی می کنند.
  • در درون احساساتی مثل احساس نا امنی، شرم، آسیب پذیری و تحقیر شدن دارند اما این احساسات را مخفی می کنند.

دلایل خودشیفتگی

دلیل اختلال خودشیفتگی ناشناخته است. اما می توان این اختلال را با عوامل زیر مرتبط دانست:

  • محیط

احتمال دارد مشکلاتی در روابط والد- فرزندی که می توانند ناشی از ستایش بیش از حد یا انتقاد بیش از حد باشند، به خودشیفتگی ختم شوند.

  • ژنتیک

خصوصیات ارثی می توانند ریشه این اختلال باشند.

  • عصب شناسی

ممکن است رابطه میان مغز و رفتار و شیوه تفکر علت خودشیفتگی باشد.

این اختلال در مردان بیشتر از زنان دیده می شود و اغلب در دوران نوجوانی یا اوایل جوانی شروع می شود. اگر چه بعضی کودکان ممکن است نشانه هایی از خودشیفتگی را بروز دهند، اما احتمال دارد که این نشانه ها فقط بخشی از فرایند رشد و بی ارتباط با خودشیفتگی باشد.

با اینکه دلیل قطعی خودشیفتگی مشخص نیست، بعضی از پژوهشگران فکر می کنند که ممکن است روش های فرزندپروری ای که شامل حمایت بیش از حد از کودکان یا بی توجهی به کودکان هستند، ریشه این اختلال باشند.

عوارض جانبی خودشیفتگی

عوارض جانبی و مشکلات ناشی از این اختلال می توانند شامل موارد زیر باشند:

  • مشکلات رابطه ای
  • مشکلاتی در حوزه های تحصیلی و شغلی
  • افسردگی و اضطراب
  • مشکلات جسمی
  • مصرف الکل و مواد مخدر
  • فکر کردن به خودکشی یا انجام آن

درمان خودشیفتگی

معمولاً آدم های خودشیفته فکر نمی کنند که مشکلی دارند و باید تحت درمان قرار بگیرند. آن ها اغلب برای درمان اختلالاتی مثل افسردگی یا ترک اعتیاد به یک متخصص مراجعه می کنند و بعداً مشخص می شود که از خودشیفتگی رنج می برند.

روش هایی مثل دارودرمانی و جلسات روان درمانی می توانند به افراد خودشیفته برای درمان و افزایش کیفیت زندگی کمک کنند.

در ادامه مطالعه مقاله «اختلالات شخصیت در جوانان» را به شما پیشنهاد می کنیم.

اگر شاهد نشانه های اختلال خودشیفتگی در خودتان یا یکی از نزدیکانتان هستید، با مشاوران آیدانیتو تماس بگیرید.