نوجوان

کلمه‌ی نوجوان ، معمولاْ، زمانی که ما از بازه‌ی سنی ۱۱ تا ۱۸ سال صحبت می‌کنیم مورد استفاده قرار می‌گیرد. دوره‌ی نوجوانی، سال‌هایی است که افراد را از یک کودک وابسته به پدر و مادر به جوانی مستقل تبدیل می‌کند و در این دوران گذار، تغییرات  فیزیکی و ذهنی فراوانی اتفاق می‌افتند.

تغییرات جسمی در نوجوانان بسیار سریع هستند. دخترهای نوجوان افزایش قد، رشد موهای زائد و قاعدگی را تجربه می‌کنند. قد پسرهای نوجوان بلند می‌شود، موهای صورت و بدنشان رشد می‌کند و صدایشان کلفت می‌شود. جوش‌های نوجوانی معمولاْ نوجوانان را آزار می‌دهند. همچنین نوجوانان، در دوران بلوغ، از نظر جنسی بیدار می‌شوند و به تجربیات جنسی تمایل پیدا می‌کنند.

دوران نوجوانی شیرین و تلخ است. ممکن است نوجوانان از اینکه ظاهرشان شبیه به بزرگسالان شده، لذت ببرند و همچنین ممکن است به علت تغییرات جسمی و ذهنی زیاد و ناگهانی دچار مشکلاتی شوند. آن ها ممکن است احساسات عجیبی داشته باشند و نیازمند کمک از جانب افرادی باشند که درکشان کنند.

نوجوانان درگیر مسائل زیادی هستند. در بسیاری از مواقع آن‌ها از تغییرات هورمونی، فشار هم‌سالان و جنگ و جدل با خانواده رنج می‌برند. از طرفی ممکن است از تفریحات مخصوص نوجوانی و استقلال بیشتر نسبت به دوران کودکی لذت ببرند.

نوجوان کیست

شاید بتوان در پاسخ به سوال نوجوان کیست ، با یک بیان ساده نوجوان را یک انسان غیرقابل پیشبینی دانست. از آن جایی که هورمون ها در دوران بلوغ نوسانات شدیدی دارند، نوجوانان به عدم تعادل خلقی و رفتاری مشهور هستند. آن ها می توانند در یک بازه زمانی خیلی کوتاه، احساساتی مثل شادی، اضطراب، خشم، افسردگی و غم را تجربه کنند.

این نوسانات خلقی ممکن است باعث شوند که والدین و سایر بزرگسالان یک نوجوان را درک نکنند یا از او فاصله بگیرند. هر چقدر شناخت بزرگسالان از نوجوانان بیشتر شود، رابطه بهتری با آن ها برقرار می کنند.

یک نوجوان تحت انواع فشارها قرار دارد. او در حال شناخت خودش است، از نظر جنسی بیدار شده است، به تازگی مناسبات اجتماعی را درک کرده، تحت فشار هم سالان است، ممکن است در محیط مدرسه مشکلاتی داشته باشد و….

همه این عوامل موجب می شوند که تعادل هیجانی و احساسی در سن نوجوانی به هم بخورد و این موضوع اجتناب ناپذیر است. به همین دلیل یک نوجوان برای پشت سرگذاشتن این دوران بیش از هر چیز نیازمند درک شدن است.

مهم ترین نکته در تعامل با نوجوانان، درک آن هاست. اگر از ویژگی های جسمی و روانی نوجوانان آگاه باشیم، می توانیم در برابر خطرات آن ها را محافظت کنیم.

نوجوان و خانواده

تربیت و نگهداری از یک نوجوان را می‌توان به نشستن در ترن هوایی‌ای تشبیه کرد که با سرعت به بالا و پایین و چپ و راست تغییر جهت می‌دهد. چون نوجوان مدام در حال تجربه‌ی بالا و پایین شدن هیجاناتش است و با سرعت رشد و تغییر می‌کند.

پدر و مادر یک نوجوان احتمالاً اضطراب زیادی را تجربه می‌کنند چون نوجوانان در معرض خطرات زیادی قرار دارند. آن‌ها ممکن است به دلایلی به مواد مخدر و مشروبات الکلی گرایش پیدا کنند، به سراغ تجربیات جنسی پر خطر بروند، وارد حلقه‌های دوستی بزهکاران شوند و عملکرد تحصیلی‌شان شدیداً افت کند.
آیا فرزند نوجوانتان رفتارهای پرخطر انجام می دهد؟ نگران سلامت جسمی و روانی اش هستید؟ رابطه خوب و صمیمانه ای با شما ندارد؟ نمی دانید چطور می توانید کمکش کنید؟ با مشاوران آیدانیتو تماس بگیرید.

نوجوان و مدرسه

نوجوانان ممکن است در مدرسه مشکلات زیادی را مثل افت عملکرد تحصیلی، بی‌علاقگی و بی انگیزگی یا روابط مختل و ضعیف با هم‌سالان و معلمان تجربه کنند. طیف وسیعی از مشکلات مدرسه وجود دارند که شامل مشکلات جزئی و مشکلات خیلی عمیق است.

گاهی اوقات نوجوان در مورد مشکلاتش در مدرسه صحبت می‌کند و حل مشکلات آسان‌تر می‌شود. اما گاهی ممکن است آن‌ها را پنهان کند.

مشکلات نوجوانان در مدرسه نشانه‌هایی دارند. نشانه‌هایی مثل نرفتن به مدرسه و غیبت‌های زیاد، ناتوانی در برقراری ارتباط با هم‌کلاسی‌ها، تماس مکرر معلم‌ها و شکایت در مورد رفتار نامناسب نوجوان و بی‌توجهی‌اش به درس، انجام ندادن تکالیف، فرار از مدرسه و …

در چنین موقعیت‌هایی روانشناسان و مشاوران مدرسه می‌توانند با برقراری ارتباط با خانواده‌ها و مشورت با آن‌ها به نوجوان و بهبودش کمک کنند.

نوجوان و جامعه

جامعه نقش مهم و تأثیرگذاری در شکل‌گیری شخصیت افراد دارد و به نوجوانان کمک می‌کند تا توانایی زندگی کردن در کنار دیگران را به‌دست بیاورند و در مورد کارهای درست و کارهای اشتباه، آگاهی کسب کنند. آن‌ها در جامعه با قانون آشنا می‌شوند و می‌فهمند که انجام چه کارهایی در اجتماع جرم تلقی می‌شود.

در جامعه دوست پیدا می‌کنند و وارد شبکه‌های اجتماعی آموزشی و تفریحی می‌شوند. از سویی دیگر جامعه جایی است که می تواند نوجوان را در مواجهه با خطرات زیادی قرار دهد. نوجوانان بزهکار و آن‌هایی که رفتارهای پرخطر دارند، اولین بار در جامعه با مواد مخدر، مشروبات الکلی و روابط جنسی آشنا می‌شوند. اگر اختلالات افراد در نوجوانی درمان شوند، دوران بزرگسالی سالم‌تری در انتظارشان خواهد بود.

اختلالات نوجوان

سلامت ذهن یکی از ملزومات برای سلامت کلی انسان‌ها است. بسیاری از افرادی که از اختلالات روانی رنج می‌برند، قبلاً علائم و نشانه‌های اختلالات را در زمان کودکی و نوجوانی نشان داده‌اند. اما این علائم در آن زمان شناخته نشده‌اند. اگر اختلالات هر چه زودتر درمان شوند، فرد در دوران بزرگسالی کمتر در زندگی فردی و اجتماعی اش دچار مشکل می‌شود. در ادامه تعدادی از انواع اختلالات نوجوانان را نام می‌بریم:

  • اختلال خواب
  • اختلال خوردن
  • اختلال شخصیت
  • اضطراب
  • افسردگی
  • بیش فعالی و عدم تمرکز
  • وسواس

بهتر است پدر و مادر یک نوجوان رفتار او را با دقت مشاهده کنند تا به محض دیدن علائمی مثل اضطراب و نگرانی، سردرد و دل درد دائمی، فعالیت بیش از حد، مشکلات خواب، بی علاقگی نسبت به فعالیت‌هایی که قبلاً برایش لذت بخش بوده، افت عملکرد تحصیلی، انجام رفتارهای پرخطر، افکار خودکشی، پرخاشگری و … با او صحبت کنند و در مراجعه به یک روانشناس متخصص با او همراه شوند.

نوجوانی دوران مهمی از زندگی است. واقعیت این است که با وجود اینکه این دوران با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه است، اگر به سلامت طی شود، از ابتلا به بسیاری از اختلالات و مشکلات در بزرگسالی جلوگیری خواهد شد. بهتر است پدر و مادرها و مسئولان مدرسه همیشه نوجوانان را تحت نظر داشته باشند تا به محض مشاهده‌ علائم منفی در رفتار و حالات آن‌ها، یاری‌‌شان کنند.

همه‌ی افرادی که در تعامل با نوجوان هستند، باید در مورد ویژگی‌های نوجوانی و دغدغه‌ها و اختلالات نوجوانان آگاه باشند.
در ادامه مطالعه‌ی مقاله‌ی دوران بلوغ  را به شما پیشنهاد می‌کنیم.
برای اطلاعات بیشتر در زمینه روش های مواجهه با چالش های دوران نوجوانی و کمک به نوجوانان برای گذری سالم از دوران بلوغ، می توانید با مشاوران آیدانیتو تماس بگیرید.